Wednesday, 3 August 2016

poetry revision sentences to translate

Géibheann- Key phrases
1.       Caitlín Maude was born in Connemara in 1941.
2.       She was a qualified teacher.
3.       She became famous due to her singing, acting and as a language activist.
4.       Caitlín Maude suffered from cancer and this poem describes her battle fighting the disease.
5.       This is an allegorical poem.
6.       There is a major contrast between captivity and oppression.
7.       It’s clear that the poet uses the lion to express her own feelings.
8.       The poet uses the image of the lion to show us the contrast between captivity and oppression.
9.       There is a lot of alliteration in this poem and this makes the poem more musical.
10.   The poet uses simple language.
11.   The poet uses free verse.
12.   There is no punctuation in the poem.
13.   All in all the metre of the poem works well with the theme as it shows the frustration of the poet.
Colscaradh- key phrases
1.       Pádraig Mac Suibhne was born in the year 1942.
2.       He was a teacher and a principal.
3.       He has a huge interest in drama and poetry.
4.       The theme in this poem is the conflict that can happen between married couples.
5.       The man has different desires to the woman in this poem.
6.       The man wants a simple life with his wife at home minding the children.
7.       The woman wants a life of luxury and to be independent.
8.       It’s clear they want different things.
9.       Repetition of the word ‘Shaintaigh’ is used to show the greed between the couple.
10.   We cannot ignore the fact that we see ‘saint’ in the word ‘shaintaigh’
An tEarrach thiar- Key phrases
1.       Máirtín Ó Díreáin was born in the aran Islands in the year 1910.
2.       He spent most of his life in the civil service in Dublin.
3.       He didn’t like city life.
4.       He always wanted to return to the aran Islands and this can be seen in the poem.
5.       He died in the year 1988.
6.       The theme in this poem is the love of your native place.
7.       Through imagery in the poem, we see the simple quiet life of the Island.
8.       Colours are used and we hear of the bright red seaweed that was available on the Island.
9.       We see many images of people on the Island living their everyday lives and we see the love that the author has for his home place.
10.   Free verse can be seen in this poem.
11.   There are two stresses in each line.
12.   There is a slow speed to this poem and this emphasizes the atmosphere of this poem and the lack of pressure.

Mo ghrá-sa- key sentences
1.       Nuala Ní Dhomhnaill was born in England in the year 1952.
2.       She went to college in university college Cork and got her degree in teaching.
3.       She has won many prizes for her poetry.
4.       The theme of this poem is the love the poet has for her partner.
5.       This is an anti-love poem.
6.       This is a satire where the poet mocks her partner.
7.       This poem is realistic to what love can really be like.
8.       The poet emphasizes that a good personality is far more important to her than looks.
9.       The poet is very insulting to her partner.
10.   In the older love poems the poets would exaggerate about the beauty of the woman but the poet mocks this and does the complete opposite.
11.   The brackets show that the poet is unsure of her feelings for her partner.
12.   The apples represent the necessities of life.
13.   The blackberries stand for the materialistic things in life.
14.   We see many images of nature in this poem.
15.   Exaggeration is used to describe the appearance of her partner.
16.   Free verse is used.
17.   Simple language is used.
An Spailpín fánach- key phrases
1.       The theme in this poem is the harsh life that the Irish had while the English were in power.
2.       Ordinary people were suffering under the penal laws.
3.       The author explains his hard life and how he had to get up early to get work.
4.       When he wanted work he had to go to the market to wait to be hired.
5.       He is embarrassed to go to the market.
6.       The noblemen showed him no respect.
7.       There is a sharp contrast between the life the author once had and the life he has now.
8.       It’s clear that the Author has a miserable life.
9.       There are eight lines in every verse.

10.   Some sounds sound the same e.g ráithe + sráide.

Friday, 29 July 2016

Phrases for the Irish oral exam (H.L+O.L)

·
·         Ní raibh sé sách sciobtha- He wasn’t fast enough
·         Gach mac máthar/ an saol agus a mhathair- Everyone
·         Bhí a croí ag prabadh ina thintreach- His heart was pounding like lightning
·         Bhí ríméad air/uirthi- Delighted
·         Ar mhuin na muice- delighted
·         Dubh le daoine/ plódaithe- packed
·         Ar buile- raging
·         Íde na muc agus na madraí- to give out
·         Aniar aduaidh- something to come upon you unexpectedly.
·         Obair na gcapall- a lot of work
·         Ní raibh pingin rua acu- They hadn’t a penny left.
·         Ar a shaimhín só- comfortably
·         Bhí air dul sa tóir ar an madra- He had to go searching for the dog
·         ag sileadh na ndeor- crying
·         Barróg- hug
·         Níl raibh tásc ná tuairsc air- There wasn’t any sighting of him.
·         Ísle brí- to feel down
·         Bhí lúcháir orthu- They were overjoyed
·         Ní raibh gíog ná míog as éinne- There wasn’t a sound from anyone
·         Bhí an diabhal ar an aimsir- The weather was awful
·         Luas lasrach/ ar nós na gaoithe- really fast
·         Clab go cluasa/dreas cainte- discussion
·         Is léir go bhfuil sé beag beann faoi rialacha…- It’s clear that he’s careless about______ rules
·         I bpreabadh na súl- in the blink of an eye
·         Go tobann- suddenly
·         Bhí speabhráidí air- He was in a daze
·         Chomh ciúin le reilig- As quiet as a grave
·         Osna faoisimh- a sigh of relief
·         Dhéanfaidís an gabhar á róstadh an oíche sin- They had great fun that night

Thursday, 28 July 2016

Nathanna cainte deasa

Níl aon néal ort
There’s no flies on you
Caithfidh tú dul leis an sruth
You must go with the flow
Beidh mé ag súil le Dia
I will cross my fingers
Caithfidh mé neartú ar na maidí anois
I have to really pull up my socks
Ceapaim go bhfuil mo phort seinnte leis an rud sin
I think I’m finished with that
Níl aige ach an focal mór
He’s all talk
Ní féidir leat corraí a bhaint asam
I’m as cool as they come
Níl an dara rogha agam
I have no choice
Ar mo leabhar breac
I swear
Níl aon teora liom
There’s no stopping me
Ní chuirfidh sé sin isteach nó amach orm
That won’t bother me at all
Lig mé na maidí le sruth agus theip mé sa scrúdú
I let things go and failed the test
Níl faic ná ngrást á dhéanamh agam le haghaidh an samhraidh
I’m not doing a thing for the summer
Dia leat
Bless you
Tá an diabhal ar an aimsir
The weather is awful
Tharla sé i mbéal na séibe
It happened out of the blue
Níl mé ar fónamh inniu
I’m under the weather
Fuair mé focal na faire
I was warned
Ghread liom abhaile
I went off home
Tháinig sé leis in aon philéar amháin
He blurted it all out
Réab léi síos an bóthar
She tore off down the road

Wednesday, 27 July 2016

practice sentences-answers (aiste)

Cleachtadh don aiste (freagraí):
1.      Táim gafa le mo fhón póca.
2.      Tá leathanach Facebook agam
3.      Ceapaim go bhfuil Facebook ar fheabhas mar is féidir leat fanacht i dteagmháil le do chairde nuair atá tú thar lear mar tá Wifi ann i ngach Óstán.
4.      Is féidir leat aipeanna cosúil le Instagram, viber agus wats app a íoslódáil.
5.      Dá mbeinn i mo phríomhoide, thabharfainn I-pad do gach aon dalta.
6.      Beidh sé i bhfad níos éasca agus ní bheidh orthu na leabhair throm a chaitheamh mar beidh gach rud ar an I-pad.
7.      Tá fadhb na ndrugí tar éis dul ó smacht.
8.      Tá fonn ar déagóirí trial a bhaint as rudaí nua nuair a ghlactar leis sa phiarghrúpa
9.      Ní fheiceann déagóirí na dainséir a bhaineann le ag tógaint drugaí.
10.  Ceapann daoine áirithe go bhfuil drugaí bog ceart go leor ach ceapann siad nach bhfuil drugaí crua ceart go leor.
11.  Is fadhb mór sóisialta é fadhb an óil.
12.  Nuair a théann tú amach in Éirinn tá tú ait muna bhfuil tú ag ól.
13.   Tá brú mór ar aoiseanna áirthe chun dul ag ól.
14.  Bheadh nóta tinnis ag teastáil uait  sa lá atá inniu ann mar mhíniú ar cén fáth nach bhfuil tú ag ól. Tá sé craiceáilte!.
15.  Ólann daoine óga ar na sráideanna mar tagann leadrán orthu.
16.  Tá an fadhb a bhaineann le heaspa dídine tar éis dul ó smacht.
17.  Tá daoine ag fáil báis ar na sráideanna mar thoradh don aimsir fuaire mar níl aon dídean acu agus is rud brónach é seo.
18.  Caithfidh an rialtas neartú ar na maidí agus rud éigin a dhéanamh faoin bhfadhb seo.
19.  É sin ráite, tá an comhlacht naomh uinseann de pól ar fheabhas mar tugann siad dídean agus bia go dtí na daoine gan dídean.
20.  Tá go leor cúiseanna go bhfuil daoine gan dídean. Ní bhaineann sé le drugaí agus alcól i gcónaí.
21.  Tá an teaghlach ar cheann dos na rudaí is tábhachtaí i saol an duine.
22.  Níl aon tínteán mar do thínteán féin.
23.  Is féidir leat go leor rudaí a cheannach le hairgead ach ní féidir leat sonas a cheannach le hairgead.
24.  Tá ról lárnach ag an timpeallacht inár sochaí inniu.
25.  Tá muintir na hÉireann feascadh ó thaobh na timpeallachta de le blianta beaga anuas
26.  Roinnimid ár mbruaiscair anois agus tá painéal gréine coitianta anois in Éirinn.
27.  Chuir an rialtas cáin ar na malaí plaisteacha agus cuireann sé sin stop orainn iad a cheannach.
28.  Tá go leor rudaí ina bhfuilimid in ann a dhéanamh chun cabhrú leis an timpeallacht.
29.  Is féidir linn siúl go dtí an scoil/áit oibre/ollscoil

Learn these phrases!!

practice sentences- aiste (Gaeilge H.)

Cleachtadh don aiste
1.       I’m addicted to my phone
2.       I have a Facebook page.
3.       I find Facebook great as you can keep in contact with friends even when you are abroad as most hotels have broadband nowadays.
4.       You can download lots of great apps such as Instagram, wats app, viber and more
5.       If I was principle I would give an I-pad to every student in the school.
6.       It would be a lot easier for students and they wouldn’t have to carry heavy books as everything would be on the I-pad.
7.       The problem with drugs has gone out of control.
8.       Teenagers are always willing to try new things when its accepted in their peer group
9.       Teenagers don’t see the danger of taking drugs.
10.   Some people feel that it’s okay to take soft drugs but not hard drugs.
11.   Alcohol is a big social problem here in Ireland
12.   If you go out in Ireland, people find it very strange if you don’t drink at an event.
13.   There is great pressure on all ages to drink.
14.   You would nearly need a sick note in Ireland to explain to people why you don’t want to drink! It’s crazy.
15.   Young people drink on the streets out of boredom.
16.   The homelessness crisis has gone out of control.
17.   Homeless people are dying due to the cold as they do not have shelter and this is very sad.
18.   The government need to pull up their socks and do something about this crisis.
19.   In saying this companies like SVP do a great service by supplying shelter and food to the homeless.
20.   People become Homeless for many reasons it’s not always because someone is a drug addict or an alcoholic.
21.   Family is one of the most important things in life
22.   There is no place like home
23.   Money can buy you many things but it cannot buy you happiness.
24.   The environment plays an important role in society today.
25.   People in Ireland have become more environmentally aware in the last few years.
26.   We now separate our rubbish and solar panels are becoming very popular.
27.   We must pay a tax on plastic bags and this stops us from buying them.
28.   There is a lot we could do to help the environment.

29.   We could walk to work/school/college.

Saturday, 28 May 2016

An Triail sample answer (2013)

Rinne mé staidéar ar an drama ‘an triail’ le Máireád Ní Ghráda. Aontaím leis an ráiteas go bhfuil baint mhór ag Pádraig i saol Máire.

Is é Pádraig údar gach oilc (Pádraig is the cause of all evil) i saol Máire. Is duine slim sleamhain é gan puinn scrupaill. Is breagadóir é agus duine a dhéanfadh aon rud lena mhianta féin a shásamh. Buailimid leis ar dtús ag an rince i detach na scoile. Meallann sé Máire mar tá bua na cainte aige. Tuigeann sé go maith go bhfuil sí óg agus saonta. Deir sé go bhfuil bean chéile aige ach go bhfuil galar gan leigheas aici (disease without cure). An rud is measa ná iarann sé uirthi gan an caidreamh a insint d’éinne agus chun é a choimeád faoi rún (not to say anything about the relationship and keep it a secret). Déanann sé díshaothrú (exploits) de Mháire. Déanann Pádraig pósadh bréige(false marriage) agus cuireann sé fáinne ar a méar (He puts a ring on her finger). Cuireann sé ina leith uirthi gurb ise a bhean chéile. Is léir go raibh tionchar ag Pádraig ar Mháire. Nuair a fhaigheann Máire amach go bhfuil sí ag iompar clainne, tréigeann Pádraig í (Pádraig leaves her). Níl Pádraig sásta glacadh le freagracht as a bhfuil déanta aige. (Pádraig doesn’t want any responsibility).

Milleann Pádraig saol Máire (Pádraig ruins Máire’s life) agus  Nuair a fhaigheann Máthair Mháire amach go bhfuil sí ag iompar clainne ní mó ná sásta atá sí. Is duine sean-fhaiseanta í Máthair Mháire agus tá tuairmí na gcomharsan níos tábhachtaí di ná aon rud eile. Cuireann Máthair Mháire brú uirthi Pádraig a phósadh. Deir sí go mbeadh sí náireach os comhair an pharóiste muna bhfuil sí pósta. Tá sé soiléir nach bhfuil puinn daonnachta aici mar tugann sí bata agus bóthar go dtí Máire agus ní thugann sí aon chabhair di. Sin é an rud a rinne gach duine fiche bliain ó shin agus is rud scanallach é. Bhí ar na cailíní dul go dtí teach tearmainn (mother and child home) cosúil le Máire agus ní bhfuair siad aon mheas nuair a bhí siad ann. Chuir Máthair Mháire leis an tragóid a bhí ag Máire. (Máire’s mother added to the tragedy that Máire had). Ní raibh Máire in ann brath ar a Máthair (Máire couldn’t rely on her mother) agus bhí saol deacair aici mar thoradh. Chuir sí a lámh ina bás féin ag deireadh an scéil agus is léir go raibh baint ag a máthair leis an tragóid seo mar níor thug a máthair tacaíocht (support) di riamh.

Fanann rian an údaráis (Mark of authority) ar Mháire go dtí lá a báis. Éiríonn le Pádraig a bhealach a dhéanamh isteach ina hintinn( Pádraig finds a way to get into her head) agus greim daingean docht a fháil uirthi. Níl sí sásta a rá le héinne cé hé athair an linbh. Tá smacht iomlán aige ar a saol. Is léir freisin go bhfuil Máire fós i ngrá leis. Buailimd arís le Pádraig ag deireadh an scéil. Ag an bpointe seo tá a chéad bhean chéile marbh (dead) agus tá sé pósta arís le bean eile. Buaileann sé le Máire sa teach tearmainn agus insíonn sí dó go bhfuil iníon acu ach níl suim dá laghad ag Pádraig sa leanbh agus deireann sé go bhfuil Máire ina ‘striapach’. Dá bhrí sin cuireann Máire lámh ina bás féin agus maraíonn sí an leanbh. Is léir go raibh tionchar ag Pádraig i saol Mháire agus is scéal brónach é.


Mar fhocail scoil rinne mé cur síos ar Phádraig agus an tionchar a bhí aige i saol Mháire.

An Triail: sample answer (2014)

Rinne mé staidéar ar an drama ‘an triail’ le Maireád Ní Ghráda. Aontaím leis an ráiteas go bhfaighimid léiriú suimiúil ar Bhean UÍ Chathasaigh agus an baint atá aici le tragóid Mháire.

Is bean seanfhaiseanta í Bean Uí Chathasaigh. Is Baintreach (widow) í mar fuair a fear chéile bás na blianta ó shin. Thóg siad na páistí í féin gan aon chabhair ó héínne (she raised the children herself without any help from anybody). Mar a deir sí thóg sí ‘go críostúil’ iad. Tá an creideamh tábhachtach do Bhean Uí Cahathasaigh agus leanann sí leis na rialacha a bhaineann leis an Eaglais chaitliceach (she follows the rules of the catholic church). Is duine dian í, go háirithe le Máire. Ní thugann sí cead do Mháire  dul amach mar tá sí buartha faoi  na buachaillí. Oíche amháin tugann sí cead do mháire dul amach mar bhi damhsa ar siúl sa scoil agus bhí sagart agus múinteoirí mar mhairseoirí (supervisors) ann. Ba bheag nár thit sí i laige nuair a dúirt Máire go raibh sí ag iompar clainne. Is cailín soineanta í mháire agus thit sí i ngrá le Pádraig mar bhí bua na cainte aige agus tar éis tamaill bhí sí ag iompar clainne.

Nuair a fhaigheann Máthair Mháire amach go bhfuil sí ag iompar clainne ní mó ná sásta atá sí. Is duine sean-fhaiseanta í Máthair Mháire agus tá tuairmí na gcomharsan níos tábhachtaí di ná aon rud eile. Cuireann Máthair Mháire brú uirthi Pádraig a phósadh. Deir sí go mbeadh sí náireach os comhair an pharóiste muna bhfuil sí pósta. Tá sé soiléir nach bhfuil puinn daonnachta aici mar tugann sí bata agus bóthar go dtí Máire agus ní thugann sí aon chabhair di. Sin é an rud a rinne gach duine fiche bliain ó shin agus is rud scanallach é. Bhí ar na cailíní dul go dtí teach tearmainn (mother and child home) cosúil le Máire agus ní bhfuair siad aon mheas nuair a bhí siad ann. Chuir Máthair Mháire leis an tragóid a bhí ag Máire. (Máire’s mother added to the tragedy that Máire had). Ní raibh Máire in ann brath ar a Máthair (Máire couldn’t rely on her mother) agus bhí saol deacair aici mar thoradh. Chuir sí a lámh ina bás féin ag deireadh an scéil agus is léir go raibh baint ag a máthair leis an tragóid seo mar níor thug a máthair tacaíocht (support) di riamh.

Léiríonn an leabhar seo an saol diúltach (negative life) a bhí ann anseo in Éirinn sna seascaidí. Peaca (sin) a bhí i gceist nuair a bhí tú ag iompar clainne agus chuir gach teaghlach na hiníon a bhí ag iompar clainne i dteach tearmainn. Tharla na rudaí seo mar thoradh don Eaglais chaitliceach (catholic church). Bhí rialacha daingean docht i bhfeidhm ach bhí siad ró-dhian.


Mar fhocail scoir (As a final word) scríobh mé faoin gcarachtar Bean Uí Chathasaigh agus an baint a bhí aici le tragóid Mháire.