Saturday, 7 November 2015

List of verbs for sraith pictúirí


  • Cuireann- to put
  • Féachann- to look
  • caitheann- to spend time/ to throw
  • Éisteann- to listnen
  • Fásann- to grow
  • briseann- to break
  • Fágann- to leave
  • díolann- to sell
  • íocann- to pay
  • tógann- to take
  • buaileann- to meet/hit
  • geallann- to promise
  • sroicheann- to reach
  • glanann- to clean-
  • Filleann- to arrive
  • coiméadann- to keep
  • siúileann- to walk
  • Goideann- to steal
  • Tuileann- to earn
  • Ullmhaíonn- to prepare
  • cuimhníonn- to remember
  • Freagraíonn- to answer
  • Bailíonn- to collect
  • cabhraíonn- to help
  • oibríonn- to work
  • gortaíonn- to hurt
  • Bagríonn- to threaten
  • Mothaíonn- to feel
  • Codlaíonn- to sleep
  • éiríonn- to get up
  • Críochnaíonn- to finish

Thursday, 5 November 2015

sraith pictúir a ceathair 2016: Madra ar strae

Pictúir a haon

  • Léann Séan Téacs ó Shíle go géar.
  • Deireann sí go bhfuil an madra atá aici imithe
  • Tá cabhair ag teastáil uaithi chun dul sa tóir air.
  • Caithfidh sí dul á lorg don mhadra díreach
  • Láithreach téann Séan faoina déin
Pictúir a dó

  • Tosaíonn Síle ag sileadh na ndear nuair a fheiceann sí Séan
  • Tugann seisean barróg uirthi chun sólás a thabhairt di
  • Deireann sé léi gan a bheith buartha
  • Iarann sé uirthi insint dó cad a tharla
  • Ullmhaíonn Síle cupán caife di féin
  • Níor theastaigh tada ó Shéan
  • Míníonn sí conas a tharla an eachtra
Pictúir a trí

  • Cuireann Síle glao gutháin ar an Raidió
  • Iarann siad uirthi a scéal a scaipeadh
  • Cuireann an clár reachtaire fógra amach thar an aer láithreach
  • Fágann Séan teachtaireacht ar an Suíomh idirlíon Facebook
  • Cuireann sé a uimhir ann
  • Déanann sé cur síos ar an Madra
Pictúir a ceathair

  • Téann Séan agus Síle amach ag féachaint ar an sráid
  • Tosaíonn siad ag scairtíl 'JO-JO'
  • Fáir ná freagra a fuair siad
  • Go tobann, Faigheann Síle glao ar an Teileafón
  • Ní cloiseann sí an clingire mar tá a fón póca múchta
  • Mothaíonn sí rabhadh ciúin creathach ar an bhfón ina póca
  • Tógann sí an fón póca amach
Pictúir a cúig

  • Fiafraíonn an duine ar an bhfón ar bhfuil sé sin Síle
  • Deireann an duine atá ar an bhfón go bhfuil an madra faighte acu
  • Deireann Síle go dtagann sí amach leo chun an madra a fháil
  • Deireann Síle an dea-nuachta do Shéan
  • Is léir go bhfuil Séan ar gliondar croí
Pictúir a sé

  • Sroicheann siad ar teach an fhir agus cuireann Síle cnag ar an doras
  • Tagann fear óg amach agus Jojó ar iall aige
  • Deireann sé go raibh Jojó san ionad siopadóireachta
  • Tógann Síle Jojó agus tá ríméad an domhain uirthi
  • Ghabh sí buíochas leis an lánúin
  • Mar a deireann an bolgáin smaointe ceapann sé gur ceart do shíle níos mó aire a thabhairt don mhadra

sraith pictúir a trí 2016: La spraoi san ardchathair

Pictúir a haon

  • Tá pictúir a haon suite san aerfort
  • Tagann dalta ón Spáinn isteach ón eitiltí isteach
  • Cuireann siad fáilte roimh an dalta malartú
  • Deireann siad go bhfuil sé ar intinn acu dul chun na cathrach amárach
  • Is léir go bhfuil an dalta malartú áthasach leis an bplean
Pictúir a dó

  • Téann siad isteach go dtí an chathair
  • Beartaíonn siad chun turas timpeall na cathrach a dhéanamh
  • Ba mhaith leis an gcailín ón Spáinn na suíomhanna is fearr a fheiscint.
  • Ní raibh sí riamh in Éireann.
  • Ceapann sí go gur thír álainn í Éire.
Pictúir a trí

  • Téann siad go dtí coláiste na Tríonóide
  • Is léir go bhfuil an coláiste ag cur thar maoil
  • Tá fonn orthu na suíomhanna a fheicáil ar an gcampus
  • Téann siad go dtí an leabharlann agus an bhialann
  • Is amhlaidh go bhfuil siad ag baint taitneamh as an lá
Pictúir a ceathair

  • Téann siad ar aghaidh ar an dturas
  • Feiceann siad na suíomhanna eile i mbaile átha cliath
  • Téann siad go dtí páirc an chrócaigh
  • Ansin téann siad go dtí an staid Aviva
  • Tar éis é sin téann siad go dtí gairdín na nAinmhithe
  • Faoi dheireadh thiar thall, tugann siad cúirt ar an tséipéal
Pictúir a cúig

  • Is léir go bhfuil siad tuirseach traochta caite amach 
  • Téann siad go dtí caifé i gcomhar sos beag
  • Ólann siad caife agus itheann siad rud beag
  • Tá siad ag pléascadh le fuinneamh tar éis an caife agus mar sin téann siad ar aghaidh ag siopadóireacht
  • Téann siad go dtí sráid Grafton
  • Ceannaíonn siad cúpla rud.
Pictúir a sé

  • Ba mhaith leo seó a fheicáil sa Amharclann
  • An t-ainm atá ar an seó ná ''the field''
  • Brostaíonn siad mar tá an seó ag tosú lom láithreach
  • Ceannaíonn siad na ticéidí
  • Cuireann siad a gcótaí i seomra na gcótaí.
  • Beidh ard oíche acu!

sraith Pictúir a dó 2016: Tá sé in am tosú ag obair

Pictúir a haon:

  • I bpictúir a haon, is léir go bhfuil Séan ag léamh leabhar.
  • Éisteann sé leis an Raidió ag an am céanna.
  • Cloiseann sé go bhfuil comórtas ar siúl.
  • Faigheann an Buaiteoir dhá thicéidí i gcomhar U2
  • Deireann siad go gcaithfidh tú téacs a sheoladh chun na ticéidí a fháil.
Pictúir a dó:

  • Faigheann Séan a fhón póca
  • Seolann sé téacs chuig an Raidió
  • Is léir go raibh an freagra ceart aige
  • Fanann Séan ar a shuaimhneas go dtí is go bhfuil sé ag fanacht i gcomhar an fógra
  • Is maith an scéalaí an aimsir, cad a tharlóidh
Pictúir a trí:

  • Éistíonn sé leis an Raidió
  • Fógraíonn siad go bhfuil Séan an Buaiteoir
  • Guíonn siad comhghairdeas dó
  • Faigheann Séan na ticéidí
  • Tá sé ar mhuin na muice
Pictúir a ceathair:

  • Faigheann Séan a fhón póca
  • Seolann sé téacs go dtí a gcairde
  • Insíonn sé an dea-nuacht dóibh
  • Tugann sé cuireadh dóibh chun teacht go dtí an cheoilcoirm.
  • Tá ríméad an domhain ar a gcairde
  • Beidh oíche den scoth againn
Pictúir a cúig:

  • Téann siad go dtí an cheoilcoirm
  • Is léir go bhfuil an áit dubh le daoine
  • Tá an bheirt acu ag canadh agus ag damhsa
  • Is amhlaidh go bhfuil atmaisféar leictreach san áit
Pictúir a sé:

  • Tá Séan agus Máire ag cómhrá faoin oíche
  • Deireann siad go bhfuil an amhráin nua thar barr
  • Is léir go raibh siad sásta leis na suíochán
  • Deireann Máire go raibh maith agat do Shéan
  • Is amhlaidh go raibh ard oíche acu

Wednesday, 4 November 2015

na réamhfhocail

Na Réamhfhocail
Ar (on):
Orm
On me
ort
On you
Air
On him
uirthi
On her
orainn
On us
oraibh
On ye
orthu
On them

Where do we use this preposion?
·         We use this preposition with emotions
e.g tá díomá orm- I am disappointed.
·         We also use this preposition with sickness
e.g tá slaghdán orm- I have a cold
e.g- Tá tinneas cinn orm- I have a headache
·         The preposition ‘ar’ is used with some verbs
-          Freastal ar- to attend
-          Roinn ar- to divide
-          Ceannaigh ar- to buy
-          Teip ar- to fail
-          Glaoigh ar- to call (on phone)
·         With some phrases
Tá brón orm- I’m sorry
Do (for):
Dom
for me
Duit
For you
Dó
For him
Di
For her
Dúinn
For us
daoibh
For ye
dóibh
For them

Where do we use this preposition?
·         When you are receiving something
Tá bronntanas agam duit- I have a present for you
·         When you are naming someone
Sarah is ainm dom- Sarah is my name
Síle is ainm di- Síle is her name
·         With some verbs
-          Tabhair…. Do (give)
-          Geall…. Do (promise)
-          Beannaigh…. Do (Greet)
-          Inis…. Do (Tell)
-          Taispeáin… do (show)
-          Lig… do (Let)
-          Géill… do (Yield)
-          Déan… do (Do/make)

Le (with)
Liom
With me
Leat
With you
Leis
With him
Léi
With her
Linn
With us
Libh
With ye
Leo
With them

Where would you use this preposition?
·         When you have a sentence with the word ‘with’
·         With the following phrases
-          Is maith/ bréa/ aoibhinn… le
-          Is cuimhin…le
-          Is féidir… le
-          Is fear…le
-          Is grain/fuath/oth…le
-          Thaithin…le
-          Buail…le
-          Ag caint… le
-          Éist.. le
Ag (to have)
Agam
I had
Agat
You have
Aige
He has
Aici
She has
Againn
We have
Agaibh
Ye have
Acu
 They have

Where would you use this preposition?
·         Used with possession (when you have something)
Tá a lán airgid aige- He has a lot of money
·         Used with the phrase ‘at the’
Ag an doras- at the door
Ag an scoil- at the school


Saturday, 24 October 2015

Leaving Certificate: 2013 prós ainmhithe: Oisín i dtír na nóg

Maidir leis an scéal béaloidis Oisín i dTír na nÓg, déan plé gairid ar do rogha dhá cheann
de na ceannteidil seo a leanas:

(i) An pháirt a ghlacann Niamh Chinn Óir sa scéal.
(ii) Cruachás Oisín ón uair a d’fhág sé Tír na nÓg.
(iii) An tréith bhéaloidis is mó a thaitníonn leat sa scéal. (Tabhair dhá fháth le do fhreagra.)

 (30 marc) 

(i)

Is bean óg álainn í Niamh.Deirtear linn sa scéal gurb í an bhean is áille dá bhfaca na Fianna riamh í. Tá gruaig fhada fhionn uirthi, súile gorma aici agus í gléasta go gleoite.
Glacann Niamh Chinn Óir páirt láirneach sa scéal mar meallan sí Oisín go dtí tír na nóg. Tá tréithe osnádúrtha ag baint léi freisin mar cuireann sí Oisín faoi gheasa draíochta. Tá sí dúnta i ngrá le hOisín agus ba mhaith léi a tír dhraíochtach a roinnt leis.

Páirt eile atá ag Niamh Chinn Óir sa scéal ná tugann sí saol iontach d'Oisín.
''Is í an Tír is aoibhne faoin ghrian''
 tá imní agus brón uirthi nuair a deir sé léi gur mhaith leis filleadh ar Éireann. Ligeann sí dó imeacht, áfách, ach tugann sí trí rabhadh dó, gan teacht anuas den Chapall. Léiríonn sé seo a grá láidir agus a cneastacht dá fear céile.

(ii)

 Nuair a thagann Oisín ar ais ó tír na nóg, níl sé sásta nach bhfuil tásc ná tuairisc ar na Fianna agus ní theastaíonn uaidh a bheith beo ina ndiadh. Is fear maoithneach é, mar sin. Tá grá laidir aige dá athair agus do na Fianna agus tá an- bhrón air iad a fhágáil. Tá sé i ngrá go mór le Niamh agus tá sé i gcruachás mar thoradh. Má théann sé thar n-ais go dtí Tír na nóg, beidh na Fianna ann ach má fhanann sé le Niamh beidh sé lena ghrá. Is cinneadh deacair é agus mar sin tá Oisín i gcruchás.

(iii)

Tréith amháin Béaloideas a thaithin liom sa scéal ná an Áibhéil. Is léir go bhfuil áibhéil le feicáil sa scéal seo. Téann capall thar farraige sa scéal agus is léir gur áibhéil atá  anseo mar níl sé féideartha. Sampla eile don áibhéil atá ann sa scéal ná deireann siad gur chaith Oisín leac mhór ón talamh. Is léir go bhfuil áibhéil sa sampla seo freisin mar níl sé féideartha. Níl fear amháin in ann leac mhór a chaitheamh ón talamh.

Tréith eile Béaloideas a thaithin liom sa scéal ná na huimhreacha trí agus seacht. Is tréith láidir sa bhéaloideas é an tréith seo. Tá triúr páiste ag Niamh agus Oisín agus mar sin feicfimid an uimhir trí. Lig na Fianna trí scairt bhrónacha astu agus mar sin feicfimid an uimhir trí arís. Chaith Oisín an leac seacht bpéirse as a háit agus feicfimid an uimhir seacht anseo.

''Rug ar an leac ina lámh. Le neart agus lúth a ghéag chuir sé seacht bpéirse as a háit í''

Friday, 23 October 2015

Sraith pictúir a haon: Bua sa chomórtas Raidió (2016)

Bua sa Chomórtas Raidió
Pictúir a haon

  • I bpictúir a haon is léir go bhfuil Séan ag léamh leabhar
  • Éisteann sé leis an Raidió
  • Cloiseann sé go bhfuil comórtas ar siúl
  • Faigheann an buaitheoir ticéidí i gcomhar ceolcoirm le U2
  • Deireann siad go gcaithfidh tú teacs a sheoladh chun na ticéidí a bhua.
Pictúir a dó

  • Faigheann Séan a fón Póca.
  • Seolann sé téacs chuig an Raidió
  • Is léir go raibh an freagra ceart aige
  • Fannann Séan ar a shuaimhneas go dtí is go bhfuil sé ag fanacht i gcomhair an fhógra
  • Is maith an scéalaí an aimsir, cad a tharlófá
Pictúir a trí

  • Éisteann sé leis an Raidió go cruinn.
  • Fograíonn siad go bhfuil Séan an buaiteoir
  • Guíonn siad comhghairdeas dó
  • Beidh Séan ag fáil na ticéidí
  • Tá sé ar mhuin na muice
Pictúir a ceathar

  • Faigheann Séan a fhón Póca
  • Seolann sé téacs chuig a gcairde
  • Insíonn sé an dea-nuacht leo
  • Tugann sé cuireadh dóibh chun teacht go dtí an cheolcoirm
  • Tá ríméad an domhan ar a gcairde
  • Beidh oíche den scoth againn
Pictúir a cúig

  • Téann siad go dtí an cheolcoirm
  • Is léir go bhfuil an áit dubh le daoine
  • Canann an beirt acu agus bíonn siad ag damhsa
  • Is amhlaidh go bhfuil atmaisféar leictreach san áit
Pictúir a sé

  • Tá Séan agus Máire ag cómhrá faoin Oíche
  • Deireann siad go bhfuil an t-amhrán nua tharr barr.
  • Is léir go raibh siad sásta leis na suíocháin
  • Deireann Máire 'go raibh maith agat' do Shéan
  • Is amhlaidh go raibh ard Oíche acu